Een broodnodige vergelijking...

Sabrine Zarti
030920

“Je ruikt het, je proeft het, je weet het. Het is lekker, je wekker, je lunch, je brunch. Sandwich, pistolet, croissant of baguette, we hebben voor iedereen de tafel gezet. Tarwe, spelt, desem en volkoren. Tijger, wit, rogge en verloren. Die heerlijke geur van vers brood uit de oven, aan tafel of op je schoot…” Een schitterende campagne om brood te promoten. Logisch, de laatste jaren kreeg brood namelijk heel wat te verduren. Het zou een dikmaker zijn. Maar. Is brood nu gezond of niet? En waar moet je opletten als je brood koopt? Ik zet het voor jullie allemaal even op een rijtje.

Tarwe, spelt, desem of volkoren?

Brood is per definitie gezond wanneer de volledige graankorrel gebruikt wordt. In dat geval spreken we over volkoren. De graankorrel bestaat namelijk uit drie delen: de meelkern, de kiem en de zemel (het vliesje rond de meelkern). Voedingsstoffen zoals vezels, ijzer en vitamine B zitten voornamelijk in de zemel en de kiem. Daarom dus dat volkoren (volledige graan) de gezondere optie is.

Bij wit brood (maar bijvoorbeeld ook bij witte pasta of rijst) wordt enkel de meelkern gebruikt. Die specifieke voedingsstoffen zijn daar dus (bijna) niet aanwezig. Wat de witte variant dan ook minder voedzaam maakt.

"De term ‘volkoren’ is beschermd en mag enkel gebruikt worden wanneer de volledige graankorrel gebruikt wordt"


Hoe kun je nu volkoren herkennen in de winkel? Dan kijk je best even naar de ingrediëntenlijst op de verpakking. Wanneer het eerste ingrediënt volkoren tarwemeel is, dan weet je te maken hebt met een volkoren product.
Daarnaast kun je de verpakking vertrouwen wanneer het woord ‘volkoren’ er op staat. De term ‘volkoren’ is namelijk beschermd en mag enkel gebruikt worden wanneer de volledige graankorrel gebruikt wordt.


Maar, hoe zit het nu met speltbrood? Is dat dan ook gezond? Of is dat zelfs gezonder?
Tarwe (waaruit volkoren brood voortvloeit) en oerspelt (waaruit speltbrood voorkomt) komen uit dezelfde familie. Ze bevatten dus een vergelijkbaar hoeveelheid vezels. Het is dus niet ongezonder dan volkoren. Wanneer je voor speltbrood kiest, kies ook hier voor de volkoren variant. Je kunt volkoren speltbrood in de AH kopen en in de Aveve kun je een broodbakmix kopen van volkoren speltmeel.

Een kanttekening: kies niet voor speltbrood omdat het beter verteerbaar is of omdat het minder gluten bevat. Die beweringen zijn namelijk niet wetenschappelijk onderbouwd. Wel heeft het een andere smaak en kan het daardoor je voorkeur genieten.

Sandwich, pistolet, croissant of baguette?

Dus, nu we weten dat volkoren brood voedzaam is, moet ik jammer genoeg de witte brood liefhebbers teleurstellen. Want de witte variant (is zoals vaak) de minder voedzame. Waarom? Zoals ik al hierboven heb uitgelegd, wordt bij wit brood alleen de meelkern gebruikt. Daarnaast vult witbrood ook minder. In calorieën zal het per snede niet veel uitmaken (wit: 86 kcal vs volkoren: 82), maar je gaat er wel snel meer van eten.

Tenslotte hebben we nog sandwiches, pistolets en croissants. In eerste instantie zijn deze ook allemaal wit en in tweede instantie wordt hier nog eens extra suiker en/of vetstof (boter) aan toegevoegd. Deze genieten dus het minste de voorkeur en consumeer je best in de overige 20%.

Meergranen, bruin en grijs dan?

Naast volkoren brood, hebben we ook nog bruin brood, meergranenbrood en grijs brood. Dat laatste is zo donker dat het niet anders kan dan gezond zijn, toch?


Ook daar is het opnieuw belangrijk om te weten met welk meel het brood gemaakt werd. Wordt jouw meergranenbrood met volkoren tarwemeel gemaakt, dan zal het minstens even gezond zijn als de volkoren variant. Maar soms voegen bakkers kleurstof toe om het brood donkerder te maken. Het lijkt dan gezonder, maar eigenlijk is het dat niet. Daarnaast wordt deze kleurstof gemaakt met gebrande mout. Mout zorgt voor een zoetere smaak, waardoor je het mogelijks lekkerder vindt en het daardoor jouw voorkeur geniet.

"Soms voegen bakkers kleurstof toe om het brood donkerder te maken. Het lijkt dan gezonder, maar eigenlijk is het dat niet"


Het laatste brood dat we bespreken is bruin brood. Bruin brood is brood dat wordt gebakken van (tarwe)meel. Tarwemeel is dan op zijn beurt een combinatie van bloem en volkorenmeel (meestal 50/50). Er zit dus voor de helft volkorenmeel in en voor de andere helft gewoon bloem met enkel de meelkern. De gulden middenweg dus.
Voor baby’s en kinderen kan dit een goed alternatief zijn als ze de volkoren variant nog niet goed verteren.


Onze conclusie luidt dus: kies voor volkoren. Met de volkoren variant zit je altijd goed en ben je zeker dat je de meest voedzame optie in huis haalt. Dat geldt voor brood, maar ook voor rijst, pasta en alle andere deegwaren.

Heb jij wat meer hulp nodig bij het uitzoeken van wat gezond is? Ontdek dan onze MotivationalFit Food


Sabrine Zarti

Sabrine Zarti is Founder van PersonalFit, voedingsdeskundige en personal trainer. Het is haar missie om mensen naar een gezond(er) leven te helpen en haar kennis te delen.

Hey, your browser is out of date!

We've noticed you're currently using an old version of IE.
We really recommend you update your browser.