De feiten en fabels van deze populaire producten

Sabrine Zarti

Rijstwafels zijn ongezond, melk veroorzaakt kanker, banaan is een dikmaker, kokosolie is super gezond, … Het zijn enkele zaken die de wereld rondgaan. Maar, wat is er nu van waar? En van waar komen deze uitspraken? Ik bespreek in deze blogpost de meest voorkomende uitspraken en som de feiten en fabels voor jullie op.

1. Rijstwafels zijn ongezond!

Volgens enkele bronnen zouden rijstwafels ongezond zijn en ze zouden te allen tijden vermeden moeten worden. Maar waaraan dankt deze caloriearme koek zijn reputatie? En is dit ook zo?

Feiten

Een rijstwafel is een caloriearm tussendoor met weinig vet en weinig suiker. Het is een prima alternatief voor een koek en scoort veel beter dan koekjes met bijvoorbeeld chocolade.

Maar rijstproducten (dus niet alleen rijstwafels, maar alle rijstproducten) bevatten ook veel arseen. Dat is het gevolg van milieuvervuiling.
Arseen is een zwaar metaal en een teveel aan arseen kan inderdaad schadelijk zijn voor onze gezondheid. Maar, mogen we daarom geen rijstwafels meer?


Het feit is dat onze voeding zeer grondig wordt geïnspecteerd. Daarnaast is er is een bovengrens op hoeveel Arseen onze voeding mag bevatten. Deze bovengrens wordt voorzichtig getrokken: dat wil dus zeggen dat de bovengrens het minimum van het minimum is dat ons lichaam kan verdragen.
Met andere woorden: de kans dat je een te veel Arseen binnenkrijgt door een rijstwafel te eten, is klein. Je kan dus  op beide oren slapen.

Wel is het zo dat je best varieert tussen je tussendoortjes. Eet niet elke dag een rijstwafel, maar ga eens voor een boterham, volkoren crackers, maïswafels, ...


Fabels

Het is een fabel dat rijstwafels ongezond zijn. Een rijstwafel (en rijst in het algemeen) past perfect in een gezonde levensstijl. Maar, zoals altijd: overdaad schaadt. De snack dankt vooral zijn negatieve reputatie aan het Arseen die rijst bevat.

Conclusie: rijstwafels zijn een gezond tussendoortje. Wissel echter voldoende af met andere tussendoortjes zoals fruit, brood, maïswafels, … en eet er geen ton van op één dag.


2. Van banaan wordt je dik

Mensen die op hun lijn letten vermijden vaak bananen. Deze staat namelijk bekend als dikmaker. Nu, is dat echt zo?


Feiten

Het klopt inderdaad dat er in een banaan, vergeleken met ander fruit, redelijk veel energie zit. In één banaan (150 gr) zit er ongeveer 135 kcal. Als je dat vergelijkt met bijvoorbeeld een appel (100 gram) bevat die ongeveer 54 kcal in. Dus het klopt dat een banaan meer energie bevat.

Er zitten echter ook veel vitaminen en mineralen in bananen: vitamine B3, B6, A & C; maar ook kalium, ijzer, fosfor, magnesium, … Daarnaast bevat een banaan ook veel vezels en is het een ideale tussendoor als je gaat sporten!


Fabels

Je wordt niet 'dik' van een banaan te eten, wel van te veel bananen te eten. Als je dus meer calorieën consumeert dan je verbrandt. Dus als je elke dag 20 bananen eet, zul je aankomen. Maar als je regelmatig een banaan eet, afgewisseld met ander fruit, dan zal je hier niet van bijkomen.
Waarvan komt die reputatie dan? Gewoonweg omdat deze meer calorieën bevat dan ander soort fruit. Een mars bevat vijf maal zoveel calorieën, dus dan vallen die 135 kcal wel nog goed mee.


Conclusie: je wordt komt niet bij van bananen te eten, je komt bij van té veel bananen te eten. Maar dat geldt ook voor te veel appels, te veel brood, te veel snoep, te veel alles.


3. Kokosolie is uitermate gezond

Het is lange tijd schering en inslag geweest wanneer het op kokosolie aankwam. Het zou het wondermiddel bij uitstek zijn en dé ideale vervanger voor vet. Daarnaast wordt het regelmatig gebruikt om in te koken of als vervanger van boter bij de gezondere baksels.

Maar wat is daar nu eigenlijk allemaal van waar?


Feiten

Kokosolie is plantaardig, maar bevat veel meer verzadigde vetten dan onverzadigde vetten. Daarom wordt het ook gekwalificeerd als verzadigd vet. Je weet wel, dat slechte vet dat je (slechte) cholesterol doet stijgen, je vaten vernauwt en daardoor de kans verhoogt op hart- en vaatziekten.

Kokosolie laat niet alleen het goede cholesterol stijgen, maar ook het slechte cholesterol


Daarnaast bevat kokosolie meer calorieën per gram dan bijvoorbeeld olijfolie. Tenslotte bevat kokosolie weinig mineralen en vitaminen, wat plantaardige olies net wel bevatten.

Het is wel zo dat bepaald onderzoek heeft uitgewezen dat kokosolie het goede cholesterol doet stijgen. Langs de andere kant doet het ook het slecht cholesterol stijgen, dus het voordeel weegt volgens ons niet voldoende op tegen het nadeel.

Fabels

Kokosolie is het gezondste vet dat je kan gebruiken wanneer je wilt vermageren, het bevat minder calorieën en het is ideaal om er je frieten in te bakken want het heeft een hoog kookpunt.
Wat hierboven staat zijn jammer genoeg fabeltjes. Zoals hierboven vermeld, bestaat kokosolie voor 87% uit verzadigd vet. Dat is erg veel en maakt het dan ook niet echt gezond.


Je kunt er wel degelijk je frietjes in bakken want het heeft inderdaad een hoog kookpunt. Maar wanneer we dan kijken naar de prijs, breekt het duur op als frituurolie. Prijs/kwaliteit lijkt zonnebloemolie ons toch de betere optie.

Conclusie: een beetje kokosolie of vet eten is niet ongezond. Veel kokosvet eten waarschijnlijk wel. We blijven plantaardige oliën aanraden.


4. Melk is ongezond

In de jaren 90 en begin 2000 kenden we vooral de leuze: melk is goed voor elk. Echter hebben de laatste jaren heel wat wetenschappers zich over melk gebogen en zou de dierlijke variant ongezond en zelfs kankerverwekkend kunnen zijn. Daarom schakelen veel consumenten over naar de plantaardige versie. Maar klopt het? Of is melk echt goed voor elk?


Feiten

Melk en melkproducten zijn een bron van eiwitten, daarnaast is het ook een bron van vitaminen (B2 en B12) en mineralen (calcium, fosfor, kalium, magnesium en zink). Calcium speelt een belangrijke rol in het krijgen en behouden van gezonde botten. Daarnaast zou het volgens verschillende onderzoeken het risico op darmkanker verlagen.

Maar melk(producten) zijn ook redelijk vettig. Denk maar aan volle melk, volle yoghurt, maar ook kaas. Daarnaast bevatten deze redelijk veel verzadigde vetten.

Tenslotte is het produceren van melk(producten) niet altijd even goed voor het milieu. Ook de koeien zien er voor af. Koeien worden letterlijk als melkmachines gezien. 

Fabels

Melk werd vroeger als wondermiddel gezien. Het is goed voor de groei, je krijgt er sterke botten van, je wordt er supersterk van,...  Melk heeft zeker zijn voordelen, maar het is geen wondermiddel. Het lijkt vooral in de groei belangrijk, maar als volwassene kun je gerust afwisselen met bijvoorbeeld een plantaardige variant.

Wanneer je voor de plantaardige versie kiest uit veganistische redenen raden we aan om in  soorten af te wisselen, zo krijg je voldoende voedingsstoffen binnen. 

Melk heeft zeker zijn voordelen, maar het is geen wondermiddel.


Het is ook een fabel dat melk slecht voor je is. Melk is gezond. Het bevat tal van voedingsstoffen die ons lichaam nodig heeft. Dus als je beslist om geen melk meer te drinken, moet je je zeker verdiepen in welke stoffen je uit vervangers kan halen. Het is niet zomaar onmisbaar en wordt best door alternatieven vervangen.


Conclusie: melk en melkproducten zijn gezond, maar kies voor de halfvolle varianten. Die zijn minder vettig en bevatten de nodige vitaminen en mineralen. Kies je voor de plantaardige versie? Wissel dan voldoende af zodat je verschillende stoffen binnen hebt.

5. Honing & agavesiroop

Suiker heeft de laatste jaren een enorm slechte reputatie opgelopen. SUIKER IS SLECHT VOOR JOU.
Maar honing of agavesiroop zijn dé vervangers bij uitstek. Dus laat die suiker maar links liggen en haal die pot honing maar boven. Klopt dat ook?


Feiten

Het klopt dat we te veel suiker eten en een teveel aan suiker kan er voor zorgen dat we bijkomen. Suiker bevat 4 kcal per gram en wordt in heel wat gebak, snoepgoed, … gebruikt. Daarnaast smaakt het ook lekker, dus je eet er snel te veel van. Het is een koolhydraat en wanneer je er te veel van binnen hebt, wordt het omgezet in vet en opgeslagen in ons lichaam.

Maar: honing en agavesiroop zijn ook suiker. 

Tenslotte klopt het dat honing minder calorieën bevatten dan suiker. 300 kcal/100 gram tegenover 400 kcal/100 gram. Dat komt omdat honing meer water bevat, waardoor de suikers verdund worden. Maar je gebruikt al snel meer honing dan suiker omdat het minder zoet is, dus eigenlijk is het een nuloperatie.


Fabels

Honing & agavesiroop zijn gezonder omdat ze ‘natuurlijker’ zijn. Suiker groeit ook gewoon aan bomen. Ze komen uit bieten en bieten zijn ook planten. Dus de tafelsuiker die we kennen is ook ‘natuurlijk’. Daarnaast worden de drie producten enorm bewerkt voordat ze in de supermarkt komen te liggen, dus de stempel natuurlijk gaat jammer genoeg wat verloren.

Tafelsuiker is ook natuurlijk, het groeit ook gewoon aan bomen.


Er wordt daarnaast nog gezegd dat honing & agavesiroop gezonde(re) suikers bevatten. Dit heb ikzelf ook lang geloofd. Maar, suiker is suiker. Ons lichaam herkent het verschil niet tussen de klassieke tafelsuiker, honing of agavesiroop. Zodra je er teveel van binnen hebt, wordt dit als vet opgeslagen. Of dat nu uit honing komt of uit iets anders.

De laatste fabel is dat honing mineralen en vitamines bevat, dit in tegenstelling tot (tafel)suiker. Dat klopt voor een stuk, maar deze liggen relatief laag. Om daar de voordelen van te plukken zou je al veel honing moeten eten. Waardoor je dan natuurlijk té veel suiker binnen hebt en we weten wat dat dan betekent.

Conclusie: honing of agavesiroop zijn niet per se beter. Ze bevatten wel minder calorieën waardoor je ze daardoor kan vervangen, maar let dan goed op je porties dat je niet te veel of meer gebruikt.undefined

Zoals je kan zien zit er in elke mythe wel een kern van waarheid. Veel zaken worden echter uitvergroot en worden kort door de bocht in de wijde wereld verkondigd. Het is belangrijk om te weten van waar de beweringen komen en te onderzoeken wat er van waar is en wat niet. Probeer vooral je gezond verstand te gebruiken en onthoud: overdaad schaadt bijna altijd en wondermiddeltjes bestaan niet :).

Heb je hulp nodig bij het wegwijs maken van wat gezond is of niet? Misschien kan
één van onze online diëtistes jou dan helpen.


Sabrine Zarti

Sabrine Zarti is Founder van PersonalFit, voedingsdeskundige en personal trainer. Het is haar missie om mensen naar een gezond(er) leven te helpen en haar kennis te delen.

Hey, your browser is out of date!

We've noticed you're currently using an old version of IE.
We really recommend you update your browser.